[N.a.v. veranderende regelgeving op Genetisch gemodificeerde organismen]
We moeten inderdaad zo snel mogelijk weer van af an überhaupt de toelating van gentech op de markt. Dat vraagt denk ik ook om een grote burgerbeweging en tegelijk heel klein durven zijn en dicht bij jezelf blijven.
In 2001 hebben we de internationale ecomodernistische biotech bijna kunnen tegenhouden, toen de Commissie-Terlouw een burgerberaad hield, waarnaast XminY en Aseed heel actief waren hierin, net als het Nederlands Platform Gentechologie, het Institute for Science in Society, en natuurlijk de bio-beweging.
Een grote burgerbeweging vraagt m.i. om te durven samenwerken met mensen met wie het niet vanzelfspreekt dat je met elkaar samenwerkt. De Parkinson-vereniging hield vorige lente een protestmars tegen pesticiden.
Er zijn onwijs veel mensen die supplementen slikken omdat de bodemvruchtbaarheid wordt geblokkeerd en terugloopt door chemische landbouw (en ook door akkerbouw an sich) en omdat de vissersvloot deels wordt vernietigd. Wat wil de bio-beweging bieden aan voedsel? Champignonburgers met 4% paddenstoelen en 11% zonnebloemolie? Durven we weer wat rauwer te zijn en meer op een traditionele markt of markthal te lijken? Mensen zoeken ook contact met de oorsprong van het eten. Het eenvoudiger en minder supermarkt-achtig maken, kan denk ik heel veel regionale behoeftes samenbrengen en tegelijk voedzaam eten bieden. Daarin maakt elke kleine standvastigheid en elke kleine verbintenis een verschil, daarom schreef ik hierboven ‘klein en dicht bij jezelf’.
Bij Eerlijk Eten verkorten ze de keten en ze luisteren naar hun klanten als die ergens om vragen zoals het mijden van smaakversterkers. Toen er boerenprotesten waren, wilden sommige boeren een groene zakdoek gebruiken i.p.v. een rode, waarmee de bredere beweging nog meer in een daglicht kwam te staan van industriële landbouw, terwijl dat waarschijnlijk vooraleerst komt doordat ze werd geïnfiltreerd door de agrobiz, want zo gaan die dingen toch? Daar mogen we best wat harder in zijn, in zulke spelletjes onderkennen, dus niet een andere kleur zakdoek pakken maar in contact blijven met de hele maatschappij, op een vriendelijke maar duidelijker manier. Ik vond dat toen heel raar, en ik zag de groene zakdoek als een stakingsbreker. Maar elke initiatief heeft bestaansrecht, natuurlijk! Misschien was het voor een subcultuur een goede keuze, of een strategische keuze, niet iedereen zal altijd alle andere mensen kunnen doorgronden.
Een bredere beweging is denk ik ook aan de orde omdat gentech op dit moment niet is tegen te houden vanuit een afzonderingspositie. De biodynamische cultuur heeft honderd jaar lang veel traditie bewaard en voortgezet, er zijn allerlei nieuwe stromingen uit geboren en er weer naar teruggekeerd, en dat blijft zo. Maar net als met biotech-injecties van landbouwhuisdieren weten we ook niet goed raad, ook dit moet veel grondiger worden aangepakt door de hele maatschappij heen. Net als de versnelde toelating van biotech-medicatie in de vorm van mRna-injecties bij mensen, met binnenkort ook zelfvermeerderende injecties zoals eerder in Japan? Ik ben niet per se continu bang om in contact te komen met gentech, omdat ik denk dat mensen en andere dieren veel sterker zijn dan we vaak denken, maar gevaarlijk is het wel omdat in je slokdarm al allerlei processen beginnen voordat voedsel in je maag komt, en in algemenere zin omdat de mensen die biotech-ingrepen doen, geen flauw hebben wat er gaat gebeuren, als je zo’n wereldbeeld hebt dat je op zo’n manier kan sleutelen aan organismen dan gaan de vragen die je in het lab hebt bedacht, ook daarmee stroken.
Rond 2001 werkte ik in het Nederlands Platform Gentechnologie.
In Duitsland hebben de Deutsche Bauernverband (DBV) en de Bund Ökologische Lebensmittelwirtschaft (BÖLW) gezamenlijk een brief geschreven aan Europarlementariërs over de EU-verordening. Deze vind je via Testbiotech.org.
Een vraag die veel mensen aan het denken zal zetten, is m.i. of het wel okee is dat er dierproeven worden gedaan voor onze voeding en medicatie dat in een laboratorium wordt bedacht? Waarom moet er iemand worden opgesloten? De natuur biedt werkelijk alles wat je nodig hebt. In het boek Herstellende landbouw lees je allerlei omdenk- en observatie-methodes om onze voeding en medicijnen uit agrarische ecosystemen te halen.
Dat boek, dat ik met een partner heb vertaald en bewerkt van het Amerikaans (Engels) naar het Nederlands, is ook in het Spaans vertaald. In het Nederlands is het momenteel in de derde druk beschikbaar.
Het boek bevat een analyse van veredelingstechnieken in labs en in de werkelijkheid, met een filosofische blik op conceptueel vs. observerend denken en op ecologie.